نشست تخصصی «تجلی تربیت در آینه هنر با تمرکز بر کتاب تربیت کودک در اندیشه رهبر شهید انقلاب»

هنر شرط ضروری تربیت اثرگذار و ماندگار کودک است
حجت‌الاسلام‌والمسلمین علی لطیفی در این نشست که با محوریت کتاب «تربیت کودک در اندیشه حضرت آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای» برگزار شد، با اشاره به ضرورت بررسی مناسبات میان هنر و تربیت اظهار کرد: «می‌توان نسبت میان هنر و تربیت را از زوایای مختلفی بررسی کرد. در یک نگاه، هنر به‌عنوان یکی از ساحت‌های تربیت مطرح است و در این رویکرد، تمرکز بر تربیت هنری قرار دارد؛ به این معنا که هنر یکی از ابعاد و حوزه‌های تربیت محسوب می‌شود.»
وی افزود: «در نگاه دوم، هنر به‌عنوان ابزار، وسیله یا روشی برای تحقق برخی اهداف تربیتی در نظر گرفته می‌شود. در این رویکرد، استفاده از هنر به موضوعات و مراحل مشخصی از تربیت محدود است و هنر می‌تواند در کنار روش‌های دیگر قرار بگیرد.»
رئیس سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی وزارت آموزش‌وپرورش ادامه داد: «بااین‌حال، نگاه سوم آن است که هنر را نه صرفاً یکی از روش‌های موجود، بلکه شرطی ضروری برای تحقق تربیت بدانیم. آنچه از بیانات رهبر شهید انقلاب درباره نسبت هنر و تربیت می‌توان دریافت، توجه ویژه به همین معناست؛ یعنی هنر به‌مثابه شرط ضروری تحقق تربیت.»

تربیت، کنشی انسانی و آمیخته با هنر است
لطیفی با اشاره به اهمیت نگاه هنری به فرایند تربیت اظهار کرد: «تربیت یکی از متعالی‌ترین و برجسته‌ترین کنش‌های انسانی است که با ظرافت‌ها، پیچیدگی‌ها و ریزه‌کاری‌های فراوانی همراه است. گاهی در تلاش برای صورت‌بندی علمی موضوعات تربیتی، آن‌قدر بر چهارچوب‌ها و ساختارهای نظری تأکید می‌کنیم که از جنبه هنرمندانه تربیت غفلت می‌شود.»
وی تصریح کرد: «حتی اگر چهارچوب‌ها و نظریه‌های علمی متعددی برای تبیین تربیت در اختیار داشته باشیم، چنانچه زاویه هنرمندانه این فرایند را به‌صورت اصیل و اساسی در نظر نگیریم، اتفاقی که باید در فرایند تربیت رخ دهد، محقق نخواهد شد.»
رئیس سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی وزارت آموزش‌وپرورش با اشاره به مباحث مطرح‌شده درباره ماهیت دانش تربیتی در سنت‌های علمی گفت: «این پرسش مطرح است که آیا دانش تربیتی را باید از همان جنس دانشی بدانیم که درباره پدیده‌های طبیعی شکل می‌گیرد یا اینکه با دانشی مواجهیم که با هنر و کنش‌های انسانی پیوندی عمیق دارد. توجه به این مسئله می‌تواند درک ما را از ماهیت تربیت و شیوه‌های مطالعه آن متحول کند.»
لطیفی افزود: «در نگاه گسترده‌تر، می‌توان خود تربیت را نیز فعالیتی هنری دانست؛ موضوعی که در این مجال فرصت پرداختن تفصیلی به آن وجود ندارد، اما در فهم جایگاه هنر در فرایند تربیت اهمیت دارد.»

تغییر پایدار، محور اصلی فرایند تربیت است
وی در ادامه، با تشریح مؤلفه‌های اساسی تربیت گفت: «برای فهم نسبت هنر و تربیت، ابتدا باید بدانیم که تربیت چیست و چه مؤلفه‌هایی در تعریف آن نقش دارند. در طول تاریخ مطالعات تربیتی، تعاریف مختلفی از تربیت ارائه شده است، اما می‌توان چند مضمون محوری و مشترک را در این تعاریف شناسایی کرد.»
لطیفی توضیح داد: «یکی از این مضامین، رشد، استکمال یا تغییر پایدار در ابعاد وجودی انسان است. تربیت به تغییری گذرا و موقت محدود نمی‌شود، بلکه هدف آن تحقق تغییری ماندگار در یکی از ابعاد وجودی فرد است.
رئیس سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی وزارت آموزش‌وپرورش ادامه داد: «مؤلفه دیگر تربیت، نقش‌آفرینی و مداخله بزرگسال در فرایند رشد کودک است. بزرگسال در این فرایند زمینه‌ساز تغییری می‌شود که قرار است در کودک شکل بگیرد؛ بااین‌حال، این مداخله لزوماً به‌معنای اجبار و تحمیل نیست، بلکه غالباً ماهیتی تعاملی دارد.»
وی با بیان اینکه نسبت میان بزرگسال و کودک در فرایند تربیت از پیچیدگی‌های فراوانی برخوردار است، گفت: «مسئله اساسی این است که بزرگسال چگونه باید مداخله کند تا این مداخله به تغییر پایدار موردنظر منجر شود. گاهی بزرگسال با هدف ایجاد تغییری مشخص اقدام می‌کند، اما نتیجه دقیقاً برخلاف انتظار او رقم می‌خورد.»
لطیفی برای تبیین این مسئله به موضوع اختیار کودک اشاره کرد و افزود: «برای مثال، مربی باید از یک سو اختیار کودک را به‌درستی مدیریت کند و از سوی دیگر مراقب باشد که محدود کردن این اختیار به از دست رفتن قدرت تشخیص، انتخاب و اراده او منجر نشود. این مسئله نشان می‌دهد که مداخله تربیتی به ظرافت و دقت فراوان نیاز دارد.

هنر به برانگیختن عواطف و احساسات کمک می‌کند
رئیس سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی وزارت آموزش‌وپرورش با تأکید بر نقش هنر در اثربخشی مداخلات تربیتی اظهار کرد: «یکی از پاسخ‌های مهم به این پرسش که چگونه می‌توان مداخله‌ای تربیتی و در عین حال اثرگذار داشت، توجه به هنر است. هنر شرط ضروری مداخله‌ای است که قرار است به رشد و استکمال پایدار، اساسی و اثرگذار منجر شود.»
وی یکی از دلایل این نقش را تأثیر هنر بر عواطف و احساسات انسان دانست و گفت: «هنر می‌تواند عواطف و احساسات را برانگیزد و انسان را به وضعیت درونی مناسبی برای اقدام و عمل برساند. همان‌گونه که در بیانات رهبر شهید انقلاب نیز بر این نکته تأکید شده است، عواطف پشتوانه اعمال نیکوی انسان‌ها هستند.»
لطیفی افزود: «اقدام و اثرگذاری عمیق زمانی شکل می‌گیرد که عاطفه‌ای مناسب و قوی در پشت آن وجود داشته باشد؛ بنابراین، اگر به‌دنبال تربیتی اثرگذار هستیم، باید به عواطف و احساسات کودک توجه کافی داشته باشیم و هنر یکی از ظرفیت‌هایی است که امکان توجه به این بُعد از وجود انسان را فراهم می‌کند.»
هنر، اندیشه‌ها و ارزش‌ها را ماندگار می‌کند
وی دومین کارکرد اساسی هنر در تربیت را نقش آن در اثرگذاری و ماندگاری اندیشه‌ها، حقایق و گرایش‌های انسانی دانست و با اشاره به بیانات رهبر شهید انقلاب در این زمینه گفت: «زبان هنر زبانی است که هیچ چیزی جایگزین آن نیست؛ حتی در نوشته‌ها هم بایستی هنر را به کار برد؛ حتی در فرهنگ کلامی هم هنر است که اثر می‌گذارد.»
رئیس سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی وزارت آموزش‌وپرورش ادامه داد: «تربیت مستلزم ایجاد تغییری عمیق، پایدار و ماندگار است و تحقق چنین تغییری به کنش و اقدامی اثرگذار نیاز دارد. هنر یکی از مهم‌ترین ظرفیت‌هایی است که می‌تواند اقدامات تربیتی را به اقداماتی اثرگذار تبدیل کند.»
لطیفی با اشاره به اهمیت شیوه بیان در انتقال مفاهیم اظهار کرد: «یک عبارت را می‌توان به دو شکل هنرمندانه یا غیرهنرمندانه بیان کرد. بیان هنرمندانه می‌تواند بر مخاطب اثر بگذارد، درحالی‌که همان عبارت، اگر فاقد ویژگی‌های هنری باشد، ممکن است تأثیر لازم را نداشته باشد.»
وی با اشاره به تأکیدات رهبر شهید انقلاب درباره نفوذ هنر در لایه‌های عمیق ذهن انسان گفت: «هنر می‌تواند در عمیق‌ترین لایه‌های ذهن انسان نفوذ کند و اثری ماندگار و سازنده بر جای بگذارد. از همین رو، در فرایند تربیت نمی‌توان از نقش هنر در شکل‌گیری و تثبیت تغییرات پایدار غفلت کرد.»

تربیت هنری به آثار فاخر و باکیفیت نیاز دارد
لطیفی با تأکید بر ضرورت توجه به کیفیت آثار هنری در فرایند تربیت گفت: «استفاده از هنر در تربیت به‌معنای استفاده از آثار سطحی و پیش‌پاافتاده نیست، بلکه باید از هنر فاخر و باکیفیت بهره گرفت. آثار هنری باید از نظر شاخص‌های فنی و تخصصی نیز واجد قوت و کیفیت لازم باشند.»
وی با اشاره به یکی دیگر از بیانات رهبر شهید انقلاب درباره اهمیت کیفیت آثار هنری افزود: «اگر شما یک کار هنری ضعیف ارائه دادید، این کار مثل ارائه ندادن است.»
رئیس سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی وزارت آموزش‌وپرورش ادامه داد: «هنر یکی از رساترین ابزارهای انعکاس اندیشه‌ها و دانسته‌هاست و اندیشه‌ای که با هنر آمیخته نشود، نمی‌تواند به‌سادگی در تاریخ ماندگار شود یا در اعماق جامعه نفوذ کند.»
وی با اشاره به نقش آثار ادبی در انتقال میراث معنوی و فرهنگی ایران اظهار کرد: «یکی از دلایل ماندگاری بخش مهمی از فرهنگ و تمدن ایرانی و اسلامی، بهره‌گیری از ظرفیت هنر و ادبیات است. پیوند بسیاری از مردم با میراث معنوی و عرفانی کشورمان، بیش از آنکه از مسیر مباحث تخصصی علمی و فلسفی برقرار شده باشد، از طریق آثار ادبی و اشعاری شکل گرفته است که مفاهیم عمیق معنوی را برای عموم مردم قابل فهم کرده‌اند.»
لطیفی خاطرنشان کرد: «این تجربه نشان می‌دهد که وقتی یک حقیقت یا اندیشه با زبان هنر و به شیوه‌ای هنرمندانه منتقل شود، می‌توان انتظار داشت که اثرگذاری آن عمیق‌تر و ماندگارتر باشد. همین اصل در حوزه تربیت نیز صدق می‌کند و آمیختن فعالیت‌های تربیتی با هنر می‌تواند زمینه تحقق تغییرات پایدار را فراهم کند.»

مطالعه علمی تربیت ضروری است، اما کافی نیست
وی در بخش دیگری از سخنان خود با تأکید بر ضرورت تکمیل مطالعات علمی تربیت با توجه به ظرفیت‌های هنر گفت: «ما قطعاً به ارتقای دانش علمی و مطالعه علمی تربیت نیاز داریم، اما این مطالعات به‌تنهایی کافی نیستند. توجه به هنر و بررسی تربیت از زاویه هنری نیز ضرورتی اساسی است.»
رئیس سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی وزارت آموزش‌وپرورش افزود: «این ضرورت، به‌ویژه در زمینه تربیت کودک، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند؛ زیرا انتقال یک معنا، شکل‌ دادن به یک نگرش یا ایجاد تغییری پایدار در شخصیت کودک با پیچیدگی‌ها و ظرافت‌های خاصی همراه است و به همین دلیل، توجه به هنر در این حوزه اهمیتی دوچندان دارد.»
لطیفی با اشاره به اهمیت برگزاری نشست تخصصی «تجلی تربیت در آیینه هنر» اظهار کرد: «این نشست فرصتی برای بازخوانی اندیشه‌های رهبر شهید انقلاب درباره تربیت و هنر فراهم کرده است. در این کتاب، عبارات و جملاتی مطرح شده که از استحکام و پشتوانه علمی برخوردارند و بررسی مبانی، مقدمات و استدلال‌های آنها می‌تواند ابعاد علمی این دیدگاه‌ها را روشن‌تر کند.»
وی ابراز امیدواری کرد که با تداوم چنین نشست‌هایی و فراهم شدن فضای علمی و گفت‌وگومحور، زمینه طرح و بررسی عمیق‌تر اندیشه‌ها فراهم شود و این مباحث در مسیر رشد و پیشرفت کشور و حرکت به‌سوی ایرانی قوی‌تر مورد استفاده قرار گیرد.»

پورحسین: هنر مهم‌ترین مسیر برای شکوفایی فطرت و تربیت کودک است
دکتر رضا پورحسین، عضو هیئت‌علمی دانشگاه تهران نیز در سخنانی با تأکید بر ضرورت بازنگری در نگاه نظام تعلیم‌وتربیت به کودک، اظهار کرد: «پیش از صحبت درباره تربیت، باید مشخص کنیم که کودک را چگونه می‌بینیم؛ چراکه نوع نگاه ما به کودک، شیوه برخورد و تربیت او را تعیین می‌کند.»
وی با اشاره به وجود دو رویکرد طبیعت‌نگر و فطرت‌نگر در تربیت کودک، توضیح داد: «در نگاه طبیعت‌نگر، کودک محصول محیط، مربی، معلم و والدین خود تلقی می‌شود و گویی باید از طریق آموزش‌ها و تجربه‌های بیرونی ساخته شود؛ اما در نگاه فطرت‌نگر، کودک از ظرفیت‌های درونی و فطری برخوردار است و تربیت، بیش از آنکه ساختن او باشد، به‌معنای فراهم کردن زمینه‌های شکوفایی این ظرفیت‌هاست.»
پورحسین ادامه داد: «اگر جان کودک را به زمین تشبیه کنیم، در نگاه طبیعت‌نگر با زمینی خالی مواجه هستیم که باید آن را پر کرد؛ اما در نگاه فطرت‌نگر، بذرهایی از فطرت در وجود کودک نهاده شده است؛ بنابراین، کودک موجودی فعال است که در مسیر رشد قرار دارد و منفعل نیست.»
وی با بیان اینکه نقش مربی باید به باغبان نزدیک‌تر باشد تا نجار، گفت: «نجار می‌خواهد چیزی را مطابق طرح و الگوی خود بسازد، اما باغبان زمینه رشد و شکوفایی را فراهم می‌کند. در تربیت نیز باید ضمن هدایت کودک، شرایط لازم برای رشد، تعامل و سازگاری او با موقعیت‌های مختلف را فراهم کنیم.»

ضرورت عبور از تربیت دستوری به تربیت مبتنی‌بر شکوفایی
این استاد دانشگاه با انتقاد از غلبه رویکرد دستوری در برخی شیوه‌های تربیتی، تصریح کرد: «وقتی خود را در جایگاه نجار قرار می‌دهیم دائماً در حال امر و نهی، سخنرانی و موعظه هستیم؛ درحالی‌که با انتخاب نگاه فطرت‌نگر، باید زمینه‌های رشد کودک را فراهم کنیم و در عین هدایتگری، در خدمت شکوفایی ظرفیت‌های او باشیم.

هنر مهم‌ترین مسیر برای شکوفایی کودک است
پورحسین با تأکید بر نقش هنر در فرایند تعلیم‌وتربیت، بیان کرد: «هنر صرفاً یکی از راه‌های تربیت نیست، بلکه از مهم‌ترین مسیرهای شکوفایی کودک به شمار می‌رود. برای درک این موضوع، باید به خاستگاه هنر و نقش آن در رشد انسان توجه کنیم.»

وی با اشاره به تجربه فعالیت خود در حوزه رسانه و تولید برنامه‌های رادیویی و تلویزیونی، اظهار کرد: «برای انتقال مفاهیم لزوماً نباید به سخنرانی مستقیم متوسل شد. گاهی می‌توان همان مفهوم را از طریق نمایش و قالب‌های هنری منتقل کرد؛ روشی که می‌تواند اثرگذاری بیشتری داشته باشد.»
پورحسین در ادامه به خاطره‌ای از گفت‌وگو با مرحوم شیبانی، از چهره‌های علمی کشور، اشاره کرد و گفت: «در یکی از این گفت‌وگوها، ایشان به تجربه فعالیت علمی و زیستی خود اشاره کرده بود. این تجربه برای من یادآور آن بود که انتقال مفاهیم دینی و معنوی نیز می‌تواند از طریق روایت تجربه‌های انسانی و قالب‌های هنری صورت بگیرد و الزاماً نیازی به بیان مستقیم و خطابی ندارد.

زیبایی و نماد، راه ورود به دنیای درونی کودک
وی با بیان اینکه زیبایی و معنویت از عوامل مهم در شکوفایی ظرفیت‌های درونی انسان هستند، افزود: «میل به زیبایی در وجود کودک ریشه دارد و می‌توان از این ظرفیت برای برقراری ارتباط مؤثر با او استفاده کرد؛ «ازاین‌رو، نحوه بیان، انتخاب واژه‌ها، پوشش، معماری، دکوراسیون و حتی زبان بدن، همگی می‌توانند در انتقال پیام نقش داشته باشند.»
این عضو هیئت‌علمی دانشگاه با تأکید بر نقش نمادها در هنر اظهار کرد: «هنر از طریق نمادها می‌تواند زمینه گشودگی و تعامل را فراهم کند. هنگامی که پیام با زبان هنر و به شکلی متناسب ارائه می‌شود، راه ارتباط با مخاطب گشوده می‌شود و امکان تأثیرگذاری بر جهان درونی او افزایش می‌یابد.»
پورحسین ادامه داد: «اگر می‌خواهیم با ساختار روانی کودک ارتباط برقرار کنیم و ظرفیت‌های فطری او را شکوفا سازیم، باید از مسیر زیبایی و هنر وارد شویم. حتی در سخنرانی و آموزش مستقیم نیز می‌توان از زبان نمادین، روایت و عناصر هنری برای افزایش اثرگذاری استفاده کرد.»

قصه‌گویی و روایت، ابزاری برای رشد کودک
وی با اشاره به اهمیت داستان و روایت در تربیت، خاطرنشان کرد: «استفاده از قصه، ایجاد تعلیق و تحریک حس زیبایی‌شناختی می‌تواند به رشد کودک کمک کند. باید به‌جای اتکای صرف به آموزش مستقیم، سازوکارهای اثرگذاری بر فطرت و ظرفیت‌های درونی کودک را بشناسیم و از آنها بهره بگیریم.»
پورحسین همچنین با اشاره به وضعیت آموزش علوم و ریاضیات، بر ضرورت توجه به کیفیت یادگیری عمومی در کنار پرورش نخبگان تأکید کرد و گفت: «موفقیت نخبگان به‌تنهایی کافی نیست و باید به شیوه‌های آموزش و یادگیری در سطح عمومی نیز توجه شود.»
وی با اشاره به نقش روایت‌های اثرگذار در شکل‌گیری عواطف و باورهای جمعی، بر ضرورت بهره‌گیری از هنر برای انتقال مفاهیم تربیتی، فرهنگی و معنوی تأکید کرد.
پورحسین در بخش پایانی سخنان خود با اشاره به شهادت رهبر شهید، به مظلومیت ایشان و نحوه شهادتشان در کنار خانواده اشاره کرد و این واقعه را از حیث تأثیرگذاری عاطفی و برانگیختن احساسات عمومی، یادآور روایتی همچون واقعه عاشورا دانست.
وی با تأکید بر تأثیر رویدادهای بزرگ بر بیداری و تحول اجتماعی، اظهار کرد: «همان‌گونه که روایت‌ها و رخدادهای اثرگذار می‌توانند زمینه‌ساز رشد و تحول شوند، شهادت رهبر شهید نیز در برانگیختن احساسات و ایجاد نوعی بعثت در میان مردم تأثیرگذار بوده است. از این منظر، باید به ظرفیت روایت و هنر در انتقال مفاهیم و ایجاد تحول درونی و اجتماعی توجه کرد.»

شهریاری: تربیت در اندیشه رهبر شهید، فرایند هویت‌سازی و شکوفایی فطرت است
محمد شهریاری، عضو هیئت‌علمی دانشگاه نیز در بخش پایانی این نشست با اشاره به مبانی اندیشه تربیتی رهبر شهید انقلاب اسلامی، تربیت را فرایند هویت‌سازی دانست و اظهار کرد: «در این نگاه، تربیت صرفاً انتقال اطلاعات و معلومات نیست، بلکه فرایندی برای شکل‌گیری هویت مطلوب انسان از مسیر شکوفایی فطرت است؛ موضوعی که در مباحث تربیتی ایشان، به‌ویژه در آثار و بیانات دهه ۶۰، مورد توجه قرار گرفته است.»
وی با بیان اینکه هویت‌سازی دارای ابعاد فردی و اجتماعی است، افزود: «شکل‌گیری هویت فردی در نهایت بر ساخت جامعه نیز تأثیر می‌گذارد و جامعه‌پردازی مبتنی‌بر هویت توحیدی، از جمله موضوعات مهم در این منظومه فکری است. از این منظر، تربیت باید به شکل‌گیری عادت‌ها، خصلت‌ها و رفتارهای مطلوب منجر شود؛ ویژگی‌هایی که به‌تدریج در شخصیت انسان نهادینه می‌شوند و بر کنش‌های او تأثیر می‌گذارند.»
شهریاری با تأکید بر اهمیت دوران کودکی و نوجوانی در شکل‌گیری شخصیت انسان، مدرسه را یکی از مهم‌ترین کانون‌های فرهنگ‌سازی و هویت‌سازی دانست و گفت: «بخش مهمی از شکل‌گیری هویت در این دوران اتفاق می‌افتد و مدرسه با نقش‌آفرینی در انتقال آگاهی‌ها، شکل‌دهی به جهان‌بینی و پرورش ویژگی‌های شخصیتی، سهم تعیین‌کننده‌ای در این فرایند دارد.»
وی ادامه داد: «هویت انسان ابعاد مختلفی دارد که از جمله آنها می‌توان به ابعاد اعتقادی، عبادی، عاطفی، رفتاری، سیاسی و اجتماعی و نیز جنبه‌های فکری و علمی اشاره کرد؛ برای مثال، هویت ملی در بعد اجتماعی و سیاسی و مؤمن بودن در بعد اعتقادی و عبادی مورد توجه قرار می‌گیرد؛ همچنین خردورزی، اندیشمندی و دانش‌ورزی از مؤلفه‌های مهم هویت فکری انسان هستند.»

هنر و عاطفه؛ زمینه‌ساز اثرگذاری تربیتی
عضو هیئت‌علمی دانشگاه با اشاره به جایگاه هنر در اندیشه تربیتی رهبر شهید انقلاب اسلامی تصریح کرد: «هنر در این منظومه فکری، ابزاری جدی برای هویت‌سازی است؛ زیرا با ویژگی‌های وجودی انسان و گرایش فطری او به زیبایی ارتباط دارد. از این منظر، هنر می‌تواند زمینه پذیرش پیام و اثرگذاری عمیق‌تر بر مخاطب را فراهم کند.»
شهریاری با بیان اینکه در مواجهه اولیه با مخاطب، برقراری ارتباط عاطفی اهمیت دارد، گفت: «برای اثرگذاری بر اندیشه انسان، ابتدا باید بتوان از مسیر عاطفه و احساس با او ارتباط برقرار کرد. در این نگاه، جذب مخاطب و ایجاد زمینه ارتباط، مقدمه‌ای برای اثرگذاری بر باورها و اندیشه‌های اوست؛ موضوعی که در بهره‌گیری از هنر و رسانه در حوزه تربیت اهمیت ویژه‌ای دارد.»
وی با انتقاد از ضعف خلاقیت و بهره‌گیری ناکافی از ابزارهای هنری در برخی تولیدات داخلی افزود: «گاهی از نظر محتوا ظرفیت‌های قابل توجهی داریم، اما در استفاده از ابزارهای هنری برای انتقال آن محتوا ضعیف عمل می‌کنیم. در مقابل، تولیدات رسانه‌ای غربی حتی در مواردی که محتوای غنی ندارند، از ظرفیت هنر برای اثرگذاری بر مخاطب بهره می‌گیرند؛ بنابراین، تقویت شیوه‌های هنرمندانه انتقال مفاهیم تربیتی و فرهنگی ضرورتی جدی است.»

محتوای تربیتی باید متناسب با زبان و نیاز کودک باشد
شهریاری با اشاره به ضرورت تناسب محتوا با ویژگی‌های مخاطب کودک اظهار کرد: «در تولیدات هنری و رسانه‌ای برای کودکان، باید زبان کودکانه، جذابیت و دلنشینی مورد توجه قرار گیرد. ساده‌سازی مفاهیم برای کودک ضروری است، اما این کار نباید به انتقال اطلاعات نادرست یا گمراه‌کننده منجر شود.»
وی با تأکید بر اینکه انتقال معلومات به‌تنهایی برای تربیت کافی نیست، افزود: «مفاهیم زمانی در لایه‌های عمیق وجود انسان ماندگار می‌شوند که با ابزارهای مناسب، از جمله هنر، پیوند بخورند؛ از‌این‌رو، استفاده از داستان، موسیقی، اسباب‌بازی و دیگر ابزارهای متناسب با دنیای کودک می‌تواند در شکل‌گیری عادت‌ها و تثبیت مؤلفه‌های هویتی او نقش داشته باشد.»
این عضو هیئت‌علمی دانشگاه در پایان با اشاره به ضرورت بازنمایی ارزش‌های اسلامی و انقلابی در تولیدات ویژه کودکان خاطرنشان کرد: «در آثار هنری و رسانه‌ای کودک، ارزش‌ها باید به‌صورت طبیعی در روایت و رفتار شخصیت‌ها بازتاب پیدا کنند. هدف آن است که مفاهیم تربیتی صرفاً به شکل توصیه و سخنرانی ارائه نشوند، بلکه در قالب داستان، شخصیت‌پردازی و موقعیت‌های ملموس، به تجربه‌ای قابل درک برای کودک تبدیل شوند.»